NÔ EN SÁM HỐI

Trước lễ Nô en vài ngày là dịp vui của mọi người nhất là bọn trẻ và đám thanh niên bất kể người bên Công Giáo hay không Công Giáo.

Có lẽ, người ta vui không chỉ vì đó là lúc mọi người chen chân trong các siêu thị. Có lẽ người ta vui không chỉ vì ngoài đường phố, trong các gia đình sẽ lấp lánh đèn màu trên những cây thông và máng cỏ có Chúa Hài đồng. Có lẽ người ta vui chính vì mùa Giáng sinh sẽ thắp lên trong mỗi người những ngọn nến của niềm hy vọng về một tương lai an lành, một tương lai công bằng xã hội.

Với đám trẻ nhà nghèo, đây là lúc chắc chắn để sở hữu món quà ít tốn kém như đôi tất đôi găng, có khi khá nữa là một đôi giầy cho đỡ giá buốt giữa mùa đông lạnh. Nhưng mong ngóng nhất chắc là lũ con gái. Chúng hơn hớn ra mặt pha lẫn chút hồi hộp vì đây là quãng thời gian nhiều cơ hội  được bạn giai tỏ tình và..được hôn. Được bạn giai tỏ tình là chính  và quà là quan trọng. Có đứa mong một hộp kem sâm Hàn quốc xịn, hộp son cây 3 màu thời thượng, lọ nước hoa Pháp thơm quyến luyến gợi nỗi đam mê và biết đâu đấy, quà có thể là một chiếc giây vàng Ý 18 ca ra lóng lánh hoặc chiếc nhẫn nạm ruby đỏ như máu con tim.

Nói chung, chúng thích chiếc nhẫn hơn, nó ý nghĩa hơn một chiếc dây, nó gợi tới một hôn lễ trong mơ, hai đứa trao nhau nhẫn cưới, mắt nhìn đắm đuối. Tất nhiên không thể thiếu màn hẹn thề pho re vờ kiểu như khẩu hiệu “…Quang vinh muôn năm”. Mơ mà, thôi thì cứ mơ.

Người trưởng thành-nghĩa là những người ít mộng mơ thì thực tế hơn. Trong thời buổi thóc cao gạo kém, lạm phát cao ngất hiện nay, ngoài chuyện lo cơm áo thường nhật, họ sốt vó lên vì các khoản chi ngoài kế hoạch. Mà những khoản chi này thường lớn hơn khoản cơm áo. Dịp này không thể không mua tặng mẹ già, vợ iu, con dại, chút quà. Rồi chị em gái trong gia đình. Ở cơ quan cũng nên cư xử sao cho phải. Chưa kể các bạn giai trọn tình vẹn nghĩa gia đình nếu trời cho số đào hoa còn phải lo quà cho em út, mà khoản quà quyền lợi này luôn nặng đô hơn mấy khoản quà…trách nhiệm nhiều nhiều.

Đấy là nói mối lo của những thằng ít xu chứ với những đại gia phá rừng, phá đất, phá nước to bự cỡ như anh Vinashin hoặc các Tổng công ty nhà nước xài tiền thuế dân thì chuyện quà cáp cỡ này chỉ là chuyện nốt ruồi của con vi trùng. Nghe đâu quà của họ tầm cái biệt thự, con xế hộp Le xuỵch cũng thường thường thôi. Nếu các bác đó có đọc tới đoạn này chắc không khỏi mủm mỉm cười “Mịa, cái thằng này viết chỉ được cái đúng”.

Mà quà cáp Nô en không chỉ là chuyện của dân chốn phồn hoa đô thị mà còn là chuyện của cả miền sơn cước tới sông nước miệt vườn.

Hôm rồi “đói tình”, lang thang miền Lắc-Con-Cu, phượt quanh miền Con-Cu-Lắc xuôi về miền Tây những Tiền Giang Hậu giang  thấy được lắm chuyện. Ban ngày cười rũ, tối về nằm vắt tay ngang trán mà ứa nước mắt. Đó là chuyện cây thông Tây nguyên và cây thông Nô en mùa Giáng sinh. Trước khi nói tới cây thông ở Đắc lắc-Plây Cu- Con Tum thiết tưởng nên sơ qua vài dòng về cây thông Nô en.

Noel trong tiếng Pháp cũng như Chritmas trong tiếng Ăng lê là Giáng sinh với sự ra đời của Chúa Jesus-một nhân vật kỳ lạ, vừa huyền thoại vừa rất thật được nhắc nhiều trong Thánh kinh của ngũ giáo là Công giáo, Hồi giáo, Do thái giáo, Chính thống giáo và đạo Tin lành. Tiếng Nô en mà người Việt ta thường dùng bắt nguồn từ chữ Pháp là “Noel” và có nghĩa là Giáng Sinh. Cây Nô en có tên tiếng Anh là Christmas Tree. Cây Nô en ta thấy thường bằng chất dẻo có khi là cây thông thật được chặt ở rừng đem về nhà. Người ta trang trí cây thông này bằng dây đèn đủ màu cùng với các đồ trang hoàng khác như giấy bạch kim, bông gòn để giả làm tuyết phủ, các quả bóng to, nhỏ đủ màu làm bằng nhựa cứng, thủy tinh hình thiên-thần, cây thánh giá… với rất nhiều kẹo xanh trắng đỏ, đặc biệt có loại kẹo hình cây gậy ba-toong (candy canes) có lẽ giành cho người già cả chăng? Dưới chân cây Nô en người ta xếp đầy các gói quà do những người trong gia đình mua để tặng cho nhau.
Họ còn dùng cành thông và vòng hoa kết bằng lá xanh (wreath) treo ở mặt ngoài cánh cửa nhà làm biểu tượng sự ước mong vĩnh cửu cho đời sống hạnh phúc con người. Đó là cổ tục của người Ai Cập (Egyptian), Trung Hoa, và Do Thái. Việc tôn thờ cây thông và vòng hoa rất được thông dụng ở châu Âu. Người ở các nước Thụy Điển, Đan Mạch, và Na Uy, gọi chung là người Scandinavian, thường trang hoàng nhà cửa và vựa lúa với các loại cây xanh vào dịp năm mới để xua đuổi ma quỉ. Họ dựng cây cho chim trú ngụ trong mùa Giáng Sinh. Phong tục này còn có ở Đức. Người ta đặt cây Nô-En ngay ở lối ra vào hay ở trong nhà vào những ngày nghỉ lễ giữa mùa đông.

Thời cổ xưa, tổ tiên ta cũng đã có tục cắm cành lá xanh trong nhà để cầu cho mùa màng tươi tốt và cắm cành lá xanh cạnh cửa ra vào nhà để xua đuổi tà ma, cấm người lạ vào nhà với mong muốn gia đình được bình an. Tục lệ cắm cành lá ngoài cửa đến nay vẫn tồn tại ở nhiều nơi cả Tây bắc và Tây nguyên.

Điều đó cũng như rất nhiều điều khác cho thấy con người ta ở mọi châu lục có những ý tưởng rất giống nhau hay nói cách khác là cùng chung nguồn gốc. Đã có một số nhà khảo cổ và ngôn ngữ học trên thế giới từng đưa ra nhận định là tên của Chúa Jesus, của đấng Ala, của Đức Phật…chỉ là những tên gọi theo ngôn ngữ cổ xưa khác nhau để chỉ một đấng Thượng đế tối cao mà thôi.

Ông Mác-Lê (nói như nhà văn Trần Mạnh Hảo “Mác-Lê” còn có nghĩa là lưỡi mác, lưỡi lê với búa đập đầu, liềm cắt cổ của Pôn pốt) thì mấy thứ tôn giáo kia đều là thuốc phiện cả. Nhưng nếu thứ văn hóa “thuôc phiện” kia tươi vui, nhân văn như thế thì con người rất nên nghiện thuốc phiện chứ chớ cầm mác-lê để chém giết đồng loại.

Tây nguyên. Đi  5, 6,7 trăm cây số dọc ngang, xuôi ngược vùng đất  xưa kia được gọi là vùng đại ngàn của Pơ mu với khoảng 54.000km2 đất bazan nay gần như không thấy rừng. Đành rằng ở đây, con người đã chặt hạ một phần rừng để trồng cao su, cà phê, ca cao, hồ tiêu nhưng bằng đó không thể biện minh cho việc khai thac gỗ bừa bãi đến nỗi anh bạn đi cùng phải cay đắng mỉa mai rằng “những gì đã thấy trên mảnh đất này chứng minh rằng xưa kia nơi này hình như đã từng có rừng”. Đó không là món quà Giáng sinh mà là món quà giáng họa đem đến sự hủy diệt Tây nguyên. Mai đây, con cháu chúng ta sẽ chẳng thể hiểu cây Kơ nia là cây quái gì và rằng lời hát “rừng Tây nguyên xanh, ngút ngàn cây xanh”...là những ca từ bịa tạc. Và rằng những buôn làng trù phú chỉ là chuyện cổ tích của thời Đam sam,Hơ nhí-Hơblí chứ còn bây giờ nơi này đất đai, buôn rẫy đã bị di dời để người ta đào bới khai thác boxite bất chấp hiểm họa môi sinh. Tây nguyên chẳng giầu lên như người ta nói mà đang nghèo đi, rồi vài thế hệ nữa có lẽ sẽ chẳng biết tương lai Lắc-Con- Cu sẽ ra sao. Ta chẳng biết ra sao đã đành, những kẻ tàn phá Tây nguyên cũng không thèm, không cần biết Tây nguyên sau này ra sao. Những mỹ từ hay ho: “Dự án”-“kế hoạch”-“phát triển”…vv…che lấp việc đuổi dân chiếm đất rồi lại bán đất với các hợp đồng 50 năm, 70 năm cho anh bạn Láng giềng…

Những rừng Pơ mu, thông đỏ, thủy tùng…được ghi vào sách đỏ chỉ còn tồn tại ở vài nơi hiếm hoi trên thế giới như Tây nguyên nay tuyệt chủng. Ở Ea Hleo, Ea Ral, những cây thủy tùng từng bị chặt hạ lấy đất, xây hồ đập nước được dân moi dưới lòng đất, lòng hồ đem lên bán tới giá 300 triệu đồng một khúc dài chục mét, đường kính 6, 7 mươi phân. Kinh hoàng cho các Dự án, Kế hoạch đầy “nhân bản” vì “tương lai” Tây nguyên.

Đang nói về những món quà dịp Nô en, cây thông Tây nguyên không  thể không đề cập tới ông già Nô en, người thường mang đến cho mọi người, nhất là các em nhỏ những món quà mà chúng hằng mong ước.

Ông Già Nô en có tên là “Santa Claus.” “Santa Clause” được dịch từ tiếng Đức “Sinter Klaes.” Trong tiếng Pháp, Ông Già Nô en có tên là “Le Père Noel.”
Truyện thần thoại về Ông Già Nô en kể rằng Santa Claus tặng quà một cách bí mật cho những người gặp cảnh khó khăn. Theo tục truyền, Ông Già Nô en được sinh ra ở thành phố cảng Patara thuộc Tiểu Á (Asia Minor). Khi còn trẻ, Ông Già Nô en đến Palestine và Egypt. Ông trở thành Giám Mục của thành phố Myra, Lycia. Ông từng bị tù trong vụ hành hạ những người Thiên Chúa Giáo thuộc triều đại Hoàng-Đế La Mã Diocletian. Sau đó, ông được thả ra vào triều đại vua Constantine Đại Đế thế-Kỷ thứ 4.
Truyền-thuyết về Ông Già Nô en thì nhiều. Chuyện đáng lưu ý nhất kể về chuyện cứu mạng ba sĩ quan đã bị kết án tử hình nhưng sau rồi lại được tha sau khi Vua Constantine Đại-Đế nằm mơ thấy thánh Nicolas-Ông già Nô en nói lên sự oan khuất của họ. Nhiều nhất là chuyện Ông Già Nô en đã từng cứu những trẻ em khỏi các thảm họa do người lớn gây ra. Lòng ngưỡng mộ đối với Ông Già Nô en lan rộng ra khắp thế  giới. Tên của ông được dùng để đặt tên cho rất nhiều nơi ở các nước. Tên họ của nhiều người Âu-Mỹ… cũng bắt nguồn từ tên Nicholas như: Nichols, Nicholson, Colson, và Collins.  Đến như thành phố Istanbul, một thành phố lớn nhất của Turkey (Thổ-Nhĩ-Kỳ) the đạo Hồi trước đây cũng lấy tên là Constantinople.

Bên các nước tư bản xấu xa nhưng cũng có những nhân vật Ông già nhân từ như chị Tấm hiền dịu của chúng ta. Thật là thú vị. Âu đó cũng là những tấm gương soi vào để cắt nghĩa các nền giáo dục khác nhau và lối hành xử giữa các con người với nhau trong cái cánh đồng nhân loại vừa văn minh vừa hoang vu trên trái đất này.

Nhân nói về những món quà trong dịp Nô en, tôi muốn nhắc tới những gương mặt trẻ em bị mắc chứng điên ở Trọng Đức  Đà lạt. Đây là một trại điên ban đầu do ba anh em nghèo lập nên để nuôi dưỡng trẻ em không may mắc chứng cuồng. Nay trại điên có quy mô khá lớn tới 700 bệnh nhân mà kinh phí hoạt động chủ yếu do các cá nhân hảo tâm và các dòng tu Thiên Chúa Giáo Đà lạt sau thêm Giáo hội Phật giáo Lâm đồng bảo trợ. Mấy hội đoàn “thuốc phiện” này đã góp phần to lớn chữa chạy cho rất nhiều người điên khỏi bệnh, lấy lại được sự cân bằng tâm linh. Gần đây thay vì nghi kị, nhà nước đã “công nhận” trại điên Trọng đức.

Mới đây thôi, nghe tin chị Bùi Hằng-Người từng bị bắt nhiều lần vì biểu tình chống Trung quốc gây hấn nay bị bắt tiếp vì gây rối theo cách đứng im đeo băng Hoàng Sa của Việt nam và bị đưa đi cải tạo tại trại Thanh Hà.

Đây cũng là món quà Nô en người ta dành cho chị. Thiết nghĩ người bắt chị cũng cực chẳng đã mà làm điều trái lương tâm đó thôi vì rõ ràng chỉ Trung quốc mới không thích Hoàng sa là của Việt nam và cái cách bắt giữ công dân vô tội cầm  tù không cần xử án thế này đã đưa chúng ta về thời mà nhân loại chưa từng biết tới hai chữ Nô en để còn sám hối.

Mai Xuân Dũng

LUẬN VỀ ĐẠO

Hà Bá và thần Bắc Hải luận về Đạo.

Mùa thu khi nước dưng, cả trăm con sông đổ dồn ra Hoàng Hà, dòng nước mênh mông, tới nỗi đứng bờ bên đây nhìn qua bờ bên kia không phân biệt được con bò với con ngựa.

Hà Bá (thần sông) hoan hỉ, cho mình làm chủ được hết những cái đẹp trong thiên hạ. Nhưng khi xuôi dòng qua phía Đông, tới Bắc Hải thấy làn nước vô biên trải ra trước mặt, mới quay lại, ngửng đầu lên nhìn [thần biển là] Nhược, bảo:

- Tục ngữ có câu: “Người nào được nghe trăm điều về đạo thì tự cho là không ai bằng mình”. Đó chính là trường hợp của tôi. Tôi đã nghe người ta chê kiến văn của Trọng Ni không được bao nhiêu, khinh nghĩa khí của Bá Di là tầm thường, mới đầu tôi không tin; bây giờ tôi mới thấy chỗ vô biên của Ngài, nếu tôi không đến cửa của Ngài [mà thụ giáo] thì nguy cho tôi, tôi sẽ vĩnh viễn bị bậc thức giả chê cười mất.

Thần Bắc Hải đáp:

- Không thể nói về biển cho một con ếch ở đáy giếng nghe được, vì nó chỉ thấy một khoảng không gian hẹp quá. Không thể nói về băng tuyết cho một con trùng chỉ sống một mùa hè nghe được vì nó sống một khoảng thời gian ngắn quá. Không thể luận về đạo giáo cho một kẻ sĩ quê mùa nghe được vì họ bị trói buộc trong điều lễ giáo.

Nay anh ra khỏi lòng sông, thấy biển cả mà nhận rằng mình tầm thường thì ta có thể giảng cái chân lí lớn cho anh nghe được. Nước trong thiên hạ, không đâu rộng bằng biển. Vạn con sông đổ hoài vào đó, không bao giờ ngừng mà nó cũng không hề vơi. Mùa xuân, mùa thu nó vẫn vậy, không biết nắng hạn (xuân) hay lụt lội (thu). Lưu lượng nó hơn hẳn Trường Giang và Hoàng Hà không biết bao nhiêu mà kể.

Vậy mà ta không lấy thế mà tự đắc, vì so với trời đất, với tất cả những vật thụ khí âm dương, thì ta có khác gì một hòn cuội, một cây nhỏ trong núi lớn. Biết rằng mình nhỏ rồi, đâu còn tự đắc nữa?

So với trời đất, bốn biển khác gì cái hang nhỏ trong cái chằm lớn? So với bốn biển, Trung Quốc khác gì một hạt lúa trong cái kho lớn? Sinh vật có cả vạn loài mà loài người chỉ là một. Trong số những người sống ở chín châu (tức Trung Quốc), ăn lúa để sống, đi lại với nhau bằng thuyền và xe, thì cá nhân chỉ là một phần tử. Vậy người so với vạn vật có khác gì đầu sợi lông trên mình con ngựa? Cái mà ngũ đế kế thừa, cái mà tam vương tranh giành nhau, cái mà hạng người có nhân lấy làm lo lắng, hạng người có tài năng phải lao khổ, rốt cục chỉ có vậy thôi ư! Bá Di từ nhượng mà được cái danh thơm, Khổng tử bàn luận mà được coi là bác học. Họ tự hào về đức về tài của họ, có khác gì lúc nãy anh khoe nước của anh nhiều không?

Hà Bá nói:

- Vậy tôi có thể cho trời đất là lớn mà đầu sợi lông là nhỏ được không?

- Không. Vì cái lượng của vạn vật thì vô cùng mà thời gian thì không ngừng, nó biến đổi hoài, không biết đâu là thuỷ đâu là chung. Cho nên bậc đại trí nhìn xa rồi nhìn gần, thấy nhỏ không cho là ít, thấy lớn không cho là nhiều, vì biết rằng cái lượng của vật vô cùng; hiểu lẽ xưa cũng như nay, không tiếc thời xưa mà cũng không cầu gì ở thời nay, vì biết rằng thời gian không ngừng; xét luật đầy vơi ở trên đời, khi được đã không mừng mà khi mất cũng không lo, vì biết rằng số phận bất thường. Theo con đường bằng phẳng rồi không cho sống là vui, chết là hoạ, vì biết rằng sống chết không có gì là vĩnh cửu. Cái ta biết ít hơn cái ta không biết, cuộc đời ta sống không dài bằng thời gian trước khi ta sinh ra. Lấy cái cực nhỏ [tức trí tuệ và đời sống của ta] mà muốn hiểu đến cùng cái cực lớn [tức tất cả cái ta không biết và cả thới gian trước khi ta sinh ra], như vậy là mê loạn, không bao giờ thoả mãn được. Đã vậy rồi thì làm sao có thể biết được đầu cái lông làm tiêu chuẩn cho cái cực nhỏ, mà trời đất làm tiêu chuẩn cho cái cực lớn?

Hà Bá hỏi:

- Bọn nghị luận ngày nay bảo cái cực nhỏ không có hình thể, cái cực lớn không có giới hạn, có thực vậy không?

- Từ lập trường nhỏ mà xem cái lớn thì không thấy khắp được, từ lập trường lớn mà xem cái nhỏ thì không thấy rõ được. Cái cực nhỏ là cái nhỏ nhất trong những cái nhỏ, cái cực lớn là cái lớn nhất trong những cái lớn. Hai cái đó đều có ưu điểm riêng, hiện tượng đó vốn có[9]. Phân biệt tinh với thô là xét những vật hữu hình; những vật vô hình thì không thể phân chia ra được; cái gì không có giới hạn thì không thể tính được. Cái có thể diễn bằng lời được là cái “thô” của của sự vật, cái mà ý có thể đạt được là cái “tinh” của sự vật. Cái gì mà lời không thể diễn, ý không thể đạt thì vượt lên trên cái tinh và cái thô.

Bậc đại nhân hành động không làm hại ai cũng không coi trọng lòng nhân và sự gia ân cho người. Họ hành động không vì lợi, không khinh người coi cửa, người đầy tớ, không tranh của cải, không coi trọng sự từ nhượng, làm việc thì không nhờ cậy ai, mà cũng không khoe rằng chỉ trông cậy ở sức mình, cũng không khinh bọn tham ô. Hạnh thì khác hẳn thế tục mà không tự hào rằng mình khác người; làm thì theo đám đông mà không khinh bọn siểm nịnh. Tước lộc không khuyến khích được họ, hình phạt không làm nhục họ được vì họ biết rằng không có gì định được phải trái, lớn và nhỏ. Ta nghe nói rằng: “Bậc đạt Đạo thì không có danh tiếng, bậc chí đức thì không cần được gì cả, còn bậc đại nhân thì không biết có mình”. Đó là tự thu giảm (từ nhượng) tới mức độ cực cao.

Hà Bá hỏi:

- [Vật không có tinh và thô, nhưng có trong và ngoài], vậy lấy bề ngoài hay bề trong mà xét thì làm sao phân biệt được quí tiện, lớn nhỏ?

Thần Bắc Hải đáp:

- Theo lập trường Đạo mà xét thì vật không có quí tiện. Theo lập trường của vật mà xét thì vật nào cũng cho mình là quí mà vật khác là tiện. Theo thế tục mà xét thì quí tiện không tuỳ thuộc chính mình [mà tuỳ thuộc ý kiến của người khác về mình].

Lấy con mắt sai biệt mà xét, muốn nhấn vào chỗ lớn thì không vật nào không lớn; muốn nhấn vào chỗ nhỏ thì không vật nào là không nhỏ. Biết trời đất chỉ nhỏ bằng hột kê mà đầu chiếc lông lớn bằng đồi, núi, tức là hiểu rõ cái độ số sai biệt rồi.

Xét về phương diện công hiệu, muốn nhấn vào sự công dụng thì không vật nào không có công dụng ; muốn nhấn vào sự vô dụng thì không vật nào có công dụng. Biết được đông và tây đối lập nhau, mà phải có phương này mới có phương kia, tức là phân định được công dụng mỗi vật rồi.

Xét về phương diện ý hướng, muốn nhấn vào chỗ phải của mỗi vật thì không vật nào là không phải; muốn nhấn vào vào chỗ không phải của mỗi vật thì vật nào cũng là không phải. Biết rằng Nghiêu và Kiệt đều tự cho mình là phải mà đối phương là quấy, tức là có ý niệm đúng về ý tưởng, hành vi của mọi người rồi.

Xưa kia Nghiêu và Thuấn vì nhường ngôi mà thành đế vương, vua Yên và Khoái vì nhường ngôi cho tể tướng là Tử Chi mà thân chết, nước mất; Thang và Võ [vương] nhờ tranh đoạt mà lên ngôi vua, Bạch công vì tranh đoạt mà bị giết. Do đó mà xét, việc tranh đoạt hay nhường ngôi, hành vi của Nghiêu và Kiệt, bên nào là cao quí, bên nào là đê tiện, đều là tuỳ thời, không có gì là nhất định.

Cái đòn nóc hoặc cái rường nhà có thể dùng để tông cửa thành mà không thể dùng để lắp cái lỗ nhỏ, vì mỗi việc có một khí cụ riêng. Loài ngựa tốt kí, kì, và con Hoa lưu một ngày đi ngàn dặm mà bắt chuột không bằng con li tinh, vì mỗi loài có một tài riêng. Ban đêm con cú, con vọ bắt được con mạt, thấy được đầu chiếc lông, mà ban ngày mở mắt ra cũng không thấy được ngọn đồi, ngọn núi, đó là bản tính của mỗi loài vật.

Cho nên bảo chỉ muốn bắt chước cái phải mà bỏ cái trái, chỉ muốn có trị mà không có loạn là chưa hiểu cái lí của trời đất; cái bản thể của vạn vật. Như vậy không khác gì chỉ muốn bắt chước trời mà không biết có đất, bắt chước âm mà không biết có dương, điều đó hiển nhiên là không thể được. Nếu cứ cố chấp giữ ý đó thì không phải là ngu muội cũng là lừa gạt. Ngủ đế nhường ngôi mỗi vị mỗi khác, tam đại nhừng ngôi mỗi nhà mỗi khác. Kẻ nào chiếm quyền, mà không hợp thời nghi, trái với lòng dân thì gọi là kẻ cướp ngôi; nếu hợp thời nghi, thuận với lòng dân thì gọi là hợp nghĩa. Thôi đừng nói nữa, Hà Bá! Anh làm sao phân biệt được quí tiện, lớn nhỏ.

Hà Bá hỏi:

- Vậy thì tôi nên làm gì? Không nên làm gì? Nên từ bỏ hay nên nhận cái gì? Nên tiến hay nên lui? Phải làm sao đây?

Thần Bắc Hải đáp:

- Theo lập trường Đạo mà xét thì có gì là quí, là tiện? Đó chỉ là tương đối trái nhau thôi[16]. Anh đừng nên câu chấp, như vậy trái với đạo. Cái gì là ít, là nhiều? Ít, nhiều chỉ là những nhận định nhất thời thôi. Anh đừng chấp nhất trong hành vi, như vậy là sai Đạo.

- Anh phải nghiêm như một ông vua, không có ân huệ thiên tư, phải tự tại như thần Xã trong lúc tế lễ, không ban phúc cho riêng ai; lòng phải rộng rãi như bốn phương vô cùng, không có bờ cõi, ôm cả vạn vật, không che chở riêng cho vật nào. Như vậy là vô tư.

Vạn vật đều ngang nhau, có vật nào dài, vật nào ngắn đâu? Đạo không có đầu có cuối. Vật sinh rồi chết, đừng trông cậy nó thành tựu vì vật có lúc đầy lúc vơi, không có hình thể bất biến. Tuổi không lùi lại được, thời gian không thể ngừng lại được. Có tăng thì có giảm, có đầy có vơi, có chung thì có thuỷ. Có thể coi đó là xu hướng của Đạo, tình lí của vạn vật. Đời vạn vật qua mau như ngựa chạy, không có cái động nào mà không biến, không lúc nào là không chuyển. Anh hỏi nên làm gì, không nên làm gì ư? Thì cứ để cho bản thân anh tự nhiên biến hoá.

Hà Bá hỏi:

- Đạo có gì mà quí vậy?

Thần Bắc Hải đáp:

- Ai hiểu Đạo thì tất biết lí, biết được lí thì rõ phép quyền biến, rõ phép quyền biến thì không bị ngoại vật làm tổn thương. Bậc chí đức thì vô lửa mà không nóng, xuống nước mà không chìm, nóng và lạnh không làm cho đau được, cầm thú không làm hại được. Không phải bậc chí đức khinh suất coi thường những cái đó; họ xét rõ an nguy, bình tĩnh trước hoạ và phúc, thận trọng tiến lui, cho nên không cái gì làm hại được.

Cho nên bảo: “Trời ở trong, người ở ngoài, mà Đức ở trời. Biết được tác dụng của trời, của người thì lấy trời làm gốc mà đứng vững ở Đức; người như vậy có thể tiến lui, co duỗi, trở về cái cốt yếu mà bàn về cái cao nhất của Đạo”…
Trang Tử.

HOA XOAN ĐÃ NÁT DƯỚI CHÂN GIẦY

Entry 2/12/2011

“Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ
Mẹ bảo thôn Đoài hát tối nay...
..........................................Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giày"...
Nguyễn Bính

MỘT BUỔI SÁNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI (2/12/2011)
CÁC CHIẾN SỸ CÔNG AN CHUẨN BỊ LÀM NHIỆM VỤ




 NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ ĐANG GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG (?)



 HAI EM GÁI VÀ MỘT BÀ GIÀ BỊ ĐANG CÁC THANH NIÊN ĐẸP TRAI VÂY BẮT



MỘT EM GÁI BỊ ĐÁNH NGẤT XỈU



 HỒ GƯƠM HÔM NAY, TIẾNG XẤU NGÀY MAI HAY MUÔN ĐỜI SAU?

MỆNH TRỜI

Entry 29/11/2011

Trang lão nhân lên núi cùng Tích Lỗ.

Lỗ đệ thấy đám cây con ven đường còi cọc thì bảo:

-Giống này không cho gỗ, lá dê bò còn không ăn. Thật là vô tích sự. Nói xong rút dao định chặt đi. Trang lão nhân bèn can rằng:

-Chớ chặt nó mà làm gì. Hãy nhìn đám cỏ um tùm dưới gốc mà xem, nếu chặt hạ những cây này khác nào mở trời cho đám cỏ dại kia tha hồ vươn cao. Chi bằng cứ để thế là hơn.

Lỗ đệ ngẫm nghĩ cho là phải.

Lại đi một hồi gặp nhiều cây bên sườn núi vỏ cháy nham nhở, cành khẳng khiu, lá không còn một chiếc. Tích Lỗ than rằng:

- Thương thay lũ tùng bách kia. Ai bắt đâu ngu dốt chòng chọc giữa giời tránh làm sao sấm sét?

Trang lão nhân phất tay áo, cười lớn mà không nói gì.

Đi một đoạn nữa, hai thày trò dừng lại nghỉ chân. Tích Lỗ giở rượu thịt ra bày dưới bóng mát cây đại thụ xanh tốt, cành lá xum xuê đặng dùng bữa. Thấy vậy Trang lão xua tay:

-Chớ. Chớ. Hãy ra giữa bãi cỏ mà ngồi nghỉ ngơi.

Tích Lỗ ngoài mặt vâng lời nhưng trong bụng thầm chê Trang lão nhân quá già đâm ra gàn dở.

Rượu thịt no say, hai thày trò ngả lưng ngắm trời ngắm đất lại thêm gió mát hiu hiu, ngủ thiếp đi lúc nào chẳng hay.

Bỗng đâu nghe ầm ầm như núi lở kề bên. Tích Lỗ giật mình vùng dậy hoảng hồn thấy cây đại thụ đổ ngang, gốc rễ  chổng lên trời, cành tan lá nát rụng rời, đất cát bay mù mịt một góc rừng đúng chỗ khi trước định ngồi.

Tích Lỗ bấy giờ hồn vía lên mây vội quỳ gối trước Trang lão nhân lạy 3 cái mà rằng:

-Tiểu đệ có tai như điếc, có mắt như mù không biết núi Thái sơn trước mặt, dám coi thường Trang đại lão. Từ nay xin bỏ thói kiêu căng mong được Ngài chỉ bảo.

Trang lão từ tốn:

-Vạn vật trong vũ trụ đều có mệnh Trời. Năm có bốn mùa, ngày có tối sáng, Triều chính có hưng có vong, con người, muông thú có sinh mới có diệt. Cây con tất có ngày phải lớn, cây to ắt có lúc mối mọt. Hãy nhìn xem cây đại thụ kia to lớn biết bao mà lòng rỗng hết tự khắc đổ làm sao đững vững mãi được, chỉ một cơn gió mạnh là bật gốc mà thôi. Nhưng ví bằng sấm sét không đánh vào đám tùng đám bách dưới kia hỏi rằng cơn gió nhỏ có len nổi qua cánh rừng xum xuê cây lá được chăng?

Lời bàn:

Trang tử biết mệnh Trời, hiểu lòng người, nhìn xuyên thấu vạn vật thật là kẻ xưa nay hiếm.

Tích Lỗ là kẻ biết hay dở trong đời nhưng luôn luôn để cái tay đi trước cái đầu dẫu có can trường cũng là hạng phàm phu mà thôi.

Trang lão biết mà không làm. Tích lỗ làm mà không biết.

Khá thương thay.

Mai Xuân Dũng

THỦ TƯỚNG ĐỐT LƯỚI NHÀ

Entry 28/11/2011

Chẳng dấu diếm gì, xin nói ngay tôi là người kỳ vọng vào thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khi ông đọc diễn văn nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên hồi 2006 với tuyên bố: “Tôi kiên quyết và quyết liệt chống tham nhũng, nếu tôi không chống được tham nhũng tôi xin từ chức ngay”

Nhiệm kì của thủ tướng đã hết nhưng con quái thú tham nhũng không sợ cái “kiên quyết và quyết liệt”, nó hoành hành còn dữ hơn hồi ông còn chưa nhậm chức. Có người bảo: Hình như tham nhũng nó có duyên với thủ tướng thì phải. Tôi giải thích rằng: Chủ thể tham nhũng là quan chức, những người có quyền lực trong tay. Tham nhũng ở nước ta là quốc nạn, thủ tướng một mình chống lại maphia làm sao chống ngay được. Anh bạn cười: Vấn đề chống tham nhũng cốt lõi không nằm ở chỗ nó dễ hay khó mà vấn đề chính yếu là thực tâm anh có muốn chống không đã. Ông Dũng đẻ ra cái Vinashin, chăm bẵm nó kỳ vọng sẽ là con gà đẻ trứng vàng là quả đấm thép kinh tế. Rốt cuộc con gà đó đẻ ra món nợ tám nghìn tỷ, trứng vàng đâu không thấy chỉ thấy nhân dân bị ép ăn trứng thối và quả đấm của thủ tướng quả thật đã trở thành quả đấm thép đấm vỡ mõm nền kinh tế nước nhà và kẻ bị đo ván là nhân dân lao động.

Nhưng tôi hy vọng ở thủ tướng. Với nhiệm kỳ thứ hai ông sẽ làm được cái gì đó vì còn biết trông mong vào ai? Chẳng lẽ đặt hy vọng vào ông Sinh Hùng khi năm 2008, tôi và khối kẻ cả tin trót nghe ông xui dại bán nhà mua chứng khoán để đến nỗi bây giờ tôi mất cả nhà lẫn vợ. Chẳng lẽ đặt hy vọng vào ông Đức Phát để rồi toàn thấy thất bát, vào ông Thiện Nhân để thấy nền Giáo dục thành thiện tai…

Bây giờ nên có cái nhìn thực tế để ủng hộ thủ tướng. Các nhà lãnh đạo trên đỉnh cao quyền lực của nước ta như bác Minh Triết sau những triết lý về “thức và ngủ” nay đã yên chỗ với triết lý “vui thú điền viên” rồi. Bác cựu Tổng bí thư Đức Mạnh sau quả Bô xít Tây nguyên dẫn Hoa quân nhập Việt thắng lợi nay cũng đã hạ cánh và kịp nhanh tay, mạnh chân làm cô vợ trẻ hơ hớ rồi lặn mất tăm. Vậy không hy vọng ở thủ tướng thì hỏi rằng  biết hy vọng  vào ai?

Tôi đã sung sướng nở mặt nở mày khi mấy hôm nay thấy thủ tướng của tôi đăng đàn Quốc hội.

Về vấn đề chủ quyền Tổ quốc ông dám khẳng định: Hoàng sa là thuộc chủ quyền của Việt nam đã bị Trung quốc dùng vũ lực xâm chiếm, điều mà mới hồi tháng 7 tháng 8 vừa rồi các bác lãnh đạo nhà nước khác coi là điều cấm kị sợ phạm đến thiên triều. Những người dân vì yêu nước dám liều mạng biểu tình nói lên cái điều “nhạy cảm” đó đã bị công an, chính quyền hốt lên xe bus và đánh đập tàn nhẫn.

Về vấn đề đối nội, Thủ tướng đề nghị Quốc hội soạn thảo luật biểu tình. Như vậy, sau những gì đã thấy ở nghị trường, nhân dân chán nản với những bà phó Doan mê man về dân chủ nghìn lần, nghị Đương “rau muống”, nghị Hồng bác sỹ sinh lý đòi luật thơ, nghị “Phước Khùng” ăn càn nói rỡ thì tôi càng củng cố niềm tin vào thủ tướng.

Bây giờ nhiều người đã có chung quan điểm với tôi, nhiều người khó tính hay bới lông tìm…kỳ nhông nay cũng phải bắt tay tôi…

Ấy vậy mà đùng một cái, ngay sau khi thủ tướng đăng đàn khẳng định quyền hiến định về quyền biểu tình thì ngay hôm sau trong đám lông đã bò ra con kỳ nhông: Sáng 27/11 giữa thủ đô Hà nội, các sắc công an chính quyền xanh lè, vàng khé tràn ngập Bờ Hồ, loa còi inh ỏi dồn bắt những trí thức ôn hòa hơn là đám lâm tặc trước sự kinh ngạc của nhiều khách Quốc tế đang thả bộ ngang đó.

Quả thật hành động của nhà cầm quyền hôm qua là tiếng sét kinh hoàng đánh sập niềm tin vào thủ tướng của tôi và có lẽ là nhát kiếm oan nghiệt chém đứt chiếc chiếc cầu nối giữa lòng dân và chế độ.

Chẳng lẽ người ta nói: Thủ tướng nói dối như cuội là đúng sao?

Tôi không muốn thế. Tôi chỉ hy vọng rằng đây chỉ là chuyện “hên sui” khi, sau những bàn thắng chính trường gần đây, hôm nay thủ tướng chỉ…không may nhỡ chân đốt lưới nhà thôi.

Mai Xuân Dũng

TÔI KHÔNG HIỂU NỔI

                                         

Một anh bạn vừa gọi điện từ Toronto Canada hỏi thăm về vụ bắt bớ hàng loạt những người có mặt ở Bờ Hồ trung tâm thủ đô Hà nội sáng nay 27/11/2011.

-         Hi, anh khỏe không?

-         Cảm ơn anh, tôi khỏe anh ạ, anh thế nào?

-         Anh có biết việc gì xảy ra sớm nay ở Hà nội, quanh Hồ Gươm không ạ?

-         Dạ ý anh muốn hỏi về việc gì ạ?

-         Tôi đọc bản tin thấy nói chính quyền có bắt bớ nhiều người đi biểu tình gì đó anh có biết không?

-         Dạ có biết sơ thôi vì lúc đó tôi có đi dạo quanh bờ hồ với một người bạn định rủ nhau cà phê thì thấy công an rất nhiều cả dưới đường và trên hè. Các anh ấy thổi còi, gọi loa tay, bộ đàm khá huyên náo. Rồi sau thì thấy khá đông các anh mặc cảnh phục và nhiều người vận thường phục xúm lại bắt mấy người lên một chiếc xe bus.

-         Mấy người bị bắt đó đi biểu tình phải không anh, tôi có biết thông tin trên các mạng xã hội như vậy. Biểu tình thì hiến pháp Việt nam cho phép vì đó là quyền của dân mà.

-         Tôi không rõ anh đọc các thông tin đó ở đâu nhưng tôi có nhìn thấy trước mắt thì các anh chị đó đi dạo như tôi thôi, không có hô khẩu hiệu gì. Có điều một anh cầm một lá cờ đỏ sao vàng, vài người khác tay không, một chị tay có cầm một cuốn sách.

-         Không thể hiểu được, như vậy bây giờ ở Hà nội đi dạo mát nguy hiểm như vậy sao anh?

-         Dạ những gì tôi thấy thật sự là như vậy.

-         Tôi không hiểu ở chỗ chính quyền bắt cả người cầm cờ đỏ sao vàng của Việt nam là sao?

-         Tôi cũng không hiểu nữa, có lẽ treo cờ ở nhà thì được nhưng nếu ra đường cầm cờ Tổ quốc, khả năng bị công an bắt bớ là rất cao.

-         Không hiểu, không hiểu nổi, mấy tháng trước chính quyền bắt bớ mấy người mặc áo, đội nón ghi Hoàng sa của Việt nam đã là chuyện lạ, nay nhà nước cho bắt cả những người cầm sách, cầm cờ Tổ quốc giữa thanh thiên bạch nhật thì trên thế giới này chỉ có ở Việt nam thôi.

-         Dạ, tôi thấy nhà nước nói họ sợ nhân dân bị các thế lực thù địch nó lợi dụng để chống phá nhà nước.

-         Nếu nhà nước sợ các “thế lực thù địch” thì nhà nước cứ bắt cái đám mà họ xác định được là “thế lực thù địch” đó đi chứ can cớ gì bắt dân hả anh?

-         Anh hỏi thế thì tôi cũng chịu…

Vâng, đúng là tôi cũng đang bàng hoàng chịu không hiểu nổi cái chính quyền này bây giờ ra sao nữa. Đất nước Việt nam của tôi bây giờ có còn là một Quốc gia có chủ quyền, có luật pháp nữa hay là đang rơi vào tình trạng loạn Mười hai sứ quân của thời phong kiến xa xưa?

Mai Xuân Dũng

LỜI NÓI VÀ VIỆC LÀM

Entry 21/11/2011

Mặc đồng phục, cầm dùi cui điện của ngành công an xông vào nơi thờ tự giữa trung tâm thủ đô Hà nội, vừa hút vừa dí đầu lửa thuốc lá vào người vị chủ tế.

Ông ta là ai? Thừa lệnh ai?

Hành vi này nói lên điều gì ở chế độ XHCN Việt nam ?

Có lẽ người xem tự rút ra được điều gì đó.

Thánh lễ đang tiến hành, xuất hiện một người mặc trang phục nhà nước

 

Gầm gừ đe dọa, chửi bới ngay trong nhà thờ

 

Xông lên Bàn Thánh, đánh linh mục đang dâng Thánh lễ

Rất may có người của nhà thờ can thiệp đưa ra. Các cháu học sinh bị một phen hú vía.

 

Trong các cuộc họp Quốc tế, Bộ ngoại giao,chính phủ Việt nam thường nói rằng: "VIỆT NAM LUÔN TÔN TRỌNG TỰ DO TÍN NGƯỠNG VÀ ĐIỀU NÀY ĐàĐƯỢC GHI VÀO HIẾN PHÁP" Vậy chính quyền thành phố Hà nội, chính phủ trả lời ra sao về vụ việc này ?

Mai Xuân Dũng

DỐT NHƯ CỤC BỘT

Entry 20/11/2011.

Trong lần tái bản miệng mới nhất của cuốn Sát thủ đầu mưng mủ có thêm một câu: DỐT NHƯ CỤC BỘT. Hình minh họa vẽ một nhân vật dung mạo béo tốt, đang chém gió ở hội trường Quốc hội Vina, sau lưng là chợ Bến thành, nhìn qua biết ngay là bác Hoàng Hữu Phước đại biểu quốc hội thành phố Hồ Chí Minh.

Mấy hôm rồi Quốc hội tranh luận nảy lửa về chuyện có xây dựng Luật Biểu tình hay không. Phái Không tại nghị trường, đặc biệt là bác Hoàng Hữu Phước băm bổ nổ một phát đại bác: kịch liệt phản đối xây dựng Luật Biểu tình. Để bảo vệ quan điểm, bác còn viện dẫn “thời điểm hiện tại, dân trí Việt nam chưa cao, kinh tế chưa phát triển nên khó quản lý”. Đánh giá tình hình dân trí như thế không rõ có chính xác không nhưng việc người dân hoang mang về quan trí như các bác Phước, bác Hồng…là có thật.

Phản ứng tại nghị trường ai cũng đã rõ nhưng tham khảo thêm dư luận xã hội, thấy phái Có đáp trả bằng vài triệu phát súng kíp trên Facebook. Kích chuột vào Gúc gồ một nhát chỉ sau 0,08 giây tòi ra tới hơn một triệu hai trăm nghìn kết quả cho Hoàng Hữu Phước mà chủ yếu là những nhận xét rất vui vẻ kiểu như: Phước cướp cơm danh hài, đầu đất đòi ăn bít tất, Phước Mít đặc thích Biết tuốt rồi là bác 3Dũng quân đỏ, bác Phước quân xanh vv…

Bỗng đâu được nổi tiếng như thế không rõ bác Phước có phút nào ngất trên cây quất không thì không ai biết chỉ có điều các hãng điện thoại di động lãi to. Doanh thu SMS tăng vọt. Nghe đâu do không chịu nổi áp lực từ các tin nhắn, các cuộc gọi hết ngày dài đến đêm thâu, bác Phước đành bỏ con SIM đẹp để được yên thân.

Cũng giống như bác Trần Tiến Cảnh, đại biểu quốc hội khóa 12 tỉnh Hà nam nổi tiếng với phát…loạn ngôn: “Những nước có chỉ số IQ cao thì có đường sắt cao tốc” chắc bác Phước cũng sẽ được lưu (ô) danh muôn thuở.

Tuy nhiên ở đời mất cái lọ thì được cái chai, hãng tin VH mới đây cho biết bác Phước rất tự hào khi hai nhân vật “cộm cán ăn no chán” là bà Nguyễn Thị Doan và bác Nguyễn Minh Hồng lẽ ra chìm rồi nay nhờ ăn theo bác Phước bỗng dưng đội bèo nổi…phềnh theo cùng với cả một huyền tích Táo quân. Bộ ba này bên nhau khác gì ba cái đầu rau kê nồi chế độ.

Mới hôm qua nghe một bác cựu, huân huy đầy ngực yêu chế độ kính bác Hồ khi lạm bàn về chuyện nghị trường đã lớn tiếng chê trách cử tri thành phố Hồ Chí Minh là thiếu tinh thần trách nhiệm khi cầm lá phiếu, bầu quấy quá đại diện của mình vào Quốc hội như bác Phước. Thật là oan cho các cử tri thành phố mang tên Bác, với cơ chế bầu ít bán nhiều, với phương châm dân bầu, đảng chọn như bao năm nay thì những chuyện khôi hài đã thấy ở nghị trường  là chuyện không tránh khỏi.

Khi tấm màn nhung sân khấu Quốc hội khép lại, mọi chuyện cũng sẽ qua đi chỉ có điều day dứt cho những người dân là khi đảng quyết định chọn những ông nghị nếu không gật thì cũng diễn hài như bác Hoàng Hữu Phước thì không hiểu tương lai đất nước này rồi sẽ nghèo mãi đến bao giờ?

Còn về phía đảng ta, nếu cứ chọn những vị như bà Doan, bác Hồng bác Phước làm ba cái đầu rau kê nồi chế độ dốt như cục bột thế này tránh sao cho khỏi cảnh bột nát nồi tan.

Mai Xuân Dũng

MỘT BÀI HỌC

Entry 19/11/2011

(Kính chúc các Quý Thày, Cô giáo hạnh phúc, an khang nhân ngày 20/11)

Một lần rủng rỉnh tôi móc ví cho nó hai triệu một cách thoải mái chẳng đắn đo tý nào. Nó đút ngay tiền vào cặp coi như lẽ đương nhiên phải thế. Lúc khó ăn xó, lúc có bốc giời là nết xấu khó sửa của tôi. Mà tôi cũng chưa bao giờ có ý định sửa làm gì.

Sinh nhật của tôi rồi cũng thình lình đến lúc nào chẳng hay. Mà tôi ghét cái ngày đó nó ở giữa hai kỳ lương nên tình hình luôn rất là tình hình…

Nó ôm cổ tôi nhét vào túi áo 4 tờ Lê Đức Thúy màu xanh đậm vừa tròn…2 củ.

Nhớ đến hai triệu cho nó tháng trước, tôi tức điên vì nó chơi kiểu ăn miếng trả miếng sòng phẳng thế này thì còn tình nghĩa gì nữa.

Tôi rút tiền ra đặt xuống bàn lạnh lùng: Trả nợ phải không?

Nó sững người, môi mím lại cố ghìm nhưng không ngăn được từ trong khóe mắt lăn xuống hai giọt nước: Bố coi thường con quá. Đây là kỳ lương half-time đầu tiên của con. Sáng nay con thấy ví bố chẳng còn đồng nào thì đưa bố tiêu thôi chứ cái nợ Sinh thành con làm sao trả được bố…

Nhớ lại một câu chuyện đã đọc từ lâu nói về một Đạo sỹ danh tiếng Ấn độ khi được hỏi: Ai là người thầy của ngài, ông trả lời: Ai cũng là thày của tôi nhưng có ba người thày vĩ đại nhất đã dạy dỗ tôi là một thằng ăn trộm, một cô bé con và một con chó…

Quả thật nếu chịu khó nghĩ suy một chút, những người Thày vĩ đại trong đời chẳng ở đâu xa.

Mai Xuân Dũng